JEDYNA taka usługa w Polsce
Zaufali nam:
Zaufali nam:

Osteoporoza – objawy, przyczyny i leczenie

Osteoporoza to choroba układu kostnego, która charakteryzuje się stopniowym ubytkiem masy kostnej. Jest najczęściej występującą dolegliwością dotyczącą kości, która częściej kobiety, co oczywiście nie znaczy, że mężczyźni na nią nie chorują. Dotyczy przede wszystkim kręgosłupa, szyjki i kości udowej oraz kości przedramienia, ale może występować także w innych lokalizacjach. U chorego, złamania mogą pojawić się nawet po niewielkim urazie, a nadmierna podatność na uszkodzenie wynika ze zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zaburzenia jej struktury i jakości. Jakie są objawy osteoporozy? Jak wygląda leczenie? Wszystkiego dowiesz się z naszego artykułu.

Osteoporoza u starszych osób, czyli widok kobiety w białej koszulce i jasnych spodniach, trzymającej lewą rękę na plecach, a w prawej ręce laskę

Cichy złodziej kości

Osteoporoza to jedna z chorób wieku starczego. Nie bez przyczyny nazywana jest ona jest cichym złodziejem kości – przez wiele lat, okradając szkielet z odłożonych w nim zasobów, może nie dawać żadnych oznak. W przebiegu choroby, w  wyniku stopniowego zmniejszania się tkanki kostnej, kości osłabiają się, co niebezpiecznie zwiększa ryzyko złamań. Narażone są na nią w szczególności kobiety po menopauzie, ale pierwsze zmiany pojawiają się zazwyczaj już po 40 roku życia. Powszechnie występuje u osób starszych. Jej rozwojowi sprzyjają takie aspekty jak zbyt niskie spożycie wapnia, nadmierne spożywanie sodu, palenie tytoniu, długotrwałe unieruchomienie i szczupła budowa ciała. 

Osteoporoza – objawy

Początkowo osteoporoza może nie dawać żadnych znaczących objawów. Występujące symptomy bardzo często są przez pacjentów bagatelizowane i rzadko kojarzone z tą konkretną dolegliwością. Niepokój wzbudza najczęściej dopiero złamanie kości, choć i to często przez chorego może być zlekceważone. Niestety tego typu ignorowanie symptomów powoduje odsunięcie w czasie prawidłowej diagnozy. 

W osteoporozie najczęściej dochodzi do złamania kręgów przebiegających skrycie – prowadzi to do charakterystycznego garbienia się (tzw. wdowi garb), problemów z poruszaniem, nastrojem i depresją. 

Dominujące objawy

Dominującym objawem są jednak złamania kości, które występują nawet przy niewielkich urazach. A te mogą zostać wywołane nawet poprzez najbardziej prozaiczne działania, takie jak schylanie się, kaszel, czy podnoszenie z podłogi jakiegoś przedmiotu. Szczególnie niebezpieczne, zwłaszcza dla osób starszych jest złamanie szyjki kości udowej, dlatego, jeżeli Twój bliski skarży się na ból – nie czekaj, koniecznie skonsultuj to ze specjalistą. Niepokój powinny wzbudzić także złamania nadgarstków, kości ramiennej i promieniowej, czy tych, występujących w obrębie kręgosłupa. Tego typu urazy są wyjątkowo bolesne i w znacznym stopniu przyczyniają się do komfortu życia chorego. Ponieważ zmiany zwyrodnieniowe i bóle kręgosłupa najczęściej uważane są za naturalną konsekwencję starzenia się organizmu, bagatelizuje się je i mimo wszystko unika kontaktu z lekarzem. Ponieważ osteoporoza jest chorobą przewlekłą, jej wczesne wykrycie umożliwia zapobieganie jej rozwojowi oraz możliwie jak najszybsze wdrożenie leczenia, które będzie miało na celu zapobieganie złamaniom.

Starszy mężczyzna w koszulce w paski i jeansach siedzący na dużym łóżku, trzymający się prawą ręką za plecy

Osteoporoza pierwotna

Osteoporoza pierwotna jest najczęściej występującym typem omawianego schorzenia. Nieoderwalnie jest ona związana z procesem naturalnego starzenia się organizmu. Pierwsze zmiany mogą pojawić się już po 40 roku życia. Jak pokazują statystyki, choroba najczęściej dotyka kobiet po menopauzie – w wyniku niedoboru estrogenów tracą one masę kostną, co prowadzi do patologicznego zmniejszenia się gęstości tkanki kostnej. Choć nieporównywalnie rzadziej, mężczyźni także cierpią na osteoporozę. W ich przypadku schorzenie jest związane najczęściej ze spadkiem poziomu testosteronu oraz z zaburzeniami wchłaniania wapnia z diety i zbyt niskim poziomem witaminy D. Jednak niezależnie od płci, istnieje wiele czynników, które wpływają na przebieg osteoporozy, a którym można zapobiec, zmieniając dotychczasowy styl życia. Rozwój choroby przyspieszają takie aspekty jak:

  • mała aktywność fizyczna,
  • zła dieta (niedożywienie, zbyt mała podaż wapnia, niedobór witaminy D),
  • palenie tytoniu,
  • nadużywanie alkoholu,
  • zbyt mała ilość światła słonecznego,
  • długotrwałe unieruchomienie,
  • nadmierne spożywanie sodu.

Osteoporoza wtórna

Osteoporoza wtórna jest konsekwencją chorób, zaburzeń hormonalnych i przyjmowanych leków oraz znacznie rzadziej diagnozowanym schorzeniem niż pierwotna. Najbardziej narażone są na nią osoby stosujące niektóre leki (np. hormony tarczycy, heparyny), chorzy po częściowej resekcji żołądka, czy cierpiący na reumatoidalne zapalenie stawów, czy cukrzycę. Dotyczy ona także osób zmagających się z problemem alkoholowym lub dolegliwościami ze strony wątroby. Osteoporoza wtórna dotyczy osób w każdym wieku i może wystąpić zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. 

Starsza kobieta w siwych włosach, ubrana w beżową koszulkę i beżowe spodnie, siedząc na niebieskiej sofie opiera się prawą ręką o stojącą laskę, a lewą ręką trzyma się za głowę

Nie bagatelizuj pierwszych objawów

Ponieważ osteoporoza nie daje na początku właściwie żadnych objawów, należy zadbać o swoje zdrowie i myśleć o niej znacznie wcześniej, zanim dojdzie do złamania kości. O wczesną diagnostykę powinny zadbać przede wszystkim osoby najbardziej narażone na jej rozwój, czyli kobiety po menopauzie, mężczyźni po 65 roku życia oraz osoby z innymi czynnikami ryzyka. Jak to zrobić? Najlepiej oczywiście zgłosić się do lekarza, poinformować go o swoich obawach i ustalić z nim dalsze postępowanie. Pacjenci, u których występują objawowe złamania lub oznaki pośrednie, takie jak garbienie, czy przewlekły ból kręgosłupa powinni zgłosić się do specjalisty najszybciej jak to możliwe. 

Pamiętaj! 

W przypadku wystąpienia silnego bólu kręgosłupa, któremu towarzyszy niepokój, problem z oddychaniem i złe samopoczucie, lub w razie upadku, po którym wyraźnie odczuwany jest ból pleców, klatki piersiowej, czy uda, należy jak najszybciej zadzwonić pod których z dwóch numerów alarmowych 999 lub 112

Osteoporoza – profilaktyka

Odpowiednia profilaktyka może Cię uchronić przed niebezpieczeństwami, jakie niesie za sobą osteoporoza. Oto najważniejsze kwestie, o które należy zadbać:

  • odpowiednia, dobrze zbilansowana dieta bogata w wapń;
  • zaprzestanie nadużywania alkoholu;
  • rzucenie palenia;
  • zadbanie o kwestie związane z hormonami (kobiety przed i po menopauzie);
  • dostarczanie organizmowi niezbędnych witamin, takich jak witamina D;
  • zapobieganie upadkom i złamaniom;
  • niedopuszczanie do długoterminowego unieruchomienia.

Zmiana stylu życia, większa dbałość o zdrowie mogą w znacznym stopniu zminimalizować ryzyko wystąpienia osteoporozy. 

Starsza kobieta w szarych spodniach i białym topie siedząca na szarej macie do ćwiczeń, obok której leżą niebieskie hantle i woda

Osteoporoza – diagnostyka

W jaki sposób diagnozuje się osteoporozę? Początkowo lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad. Na podstawie udzielanych odpowiedzi oraz oceny czynników rozwoju choroby, jest w stanie dokonać oceny zagrożenia i wybiera odpowiednie postępowanie. Pomocne są opisane poniżej metody:

 

  • Densytometria kości techniką DEXA – nie dostarcza ona informacji na temat ryzyka złamań i na jej podstawie lekarze nie podejmują decyzji o wprowadzeniu konkretnego leczenia, ale metoda ta pomaga określić gęstość mineralną kości. Pomaga także ocenić, czy stosowane leki przynoszą oczekiwane rezultaty.
  • Kalkulator FRAX – na jego podstawie ocenia się, czy pacjent jest w grupie małego, średniego lub dużego ryzyka. Umożliwia to szybkie ustalenie i wdrożenie konkretnych metod leczenia. Sama metoda pozwala ocenić ryzyko złamań u konkretnego chorego w ciągu kolejnych 10 lat. 
  • Badania laboratoryjne – zaliczamy do nich morfologię, badanie pracy nerek i wątroby, gospodarkę wapniowo-fosforową, poziom witaminy D i markery obrotu kostnego.
  • Badania radiologiczne – wykonuje się je w momencie, gdy istnieje podejrzenie złamania. Badanie radiologiczne pomaga określić rodzaj urazu i pomaga w ocenie i doborze odpowiedniego leczenia. Innymi badaniami obrazowymi, które także często zleca się pacjentom są rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. 

Diagnostyką oraz leczeniem osteoporozy zajmuje się lekach reumatolog, który jest specjalistą schorzeń kostno-stawowych. Jeżeli widzisz u siebie pierwsze objawy lub obserwujesz je u swoich bliskich, nie zwlekaj z wizytą. Czas odgrywa tu bardzo istotną rolę. 

Osteoporoza – leczenie

Głównym celem leczenia osteoporozy jest niedopuszczanie do złamań i zapobieganie groźnym urazom. Ważne jest eliminowanie wszystkich czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia osteoporozy. Pacjenci dotknięci tym schorzeniem nie tylko powinni zmienić swoją dietę, ale także pamiętać o przyjmowaniu witaminy D oraz wapnia, którego w czasie trwania leczenia poziom należy systematycznie kontrolować (w tym jego wydalanie z moczem). Dawkę witaminy D powinien oczywiście dobrać lekarz – w okresie letnim, kiedy mamy więcej kontaktu ze słońcem, które jest jej doskonałym źródłem, należy jej brać mniej, ponieważ przedawkowanie może prowadzić do nadmiaru wapnia w organizmie.

Kobieta w siwych włosach i kolorowej bluzce stojąca przy kuchennym blacie, trzyma miskę z pokrojonymi świeżymi owocami, obok niej stoi szklanka z sokiem pomarańczowym, a za jej plecami starszy mężczyzna przy kuchennym blacie

Czy można wyleczyć osteoporozę?

Jak już wiesz z tekstu powyżej, osteoporoza pierwotna to wynik naturalnego starzenia się organizmu – całkowite wyleczenie tej choroby nie jest więc możliwe. Odpowiednie działania i zmiana pewnych nawyków mogą jednak zahamować rozwój i przebieg schorzenia. Aby osiągnąć jak najwyższą gęstość kości, należy już w młodym wieku zwrócić uwagę na odpowiednią podaż wapnia i witaminy D, a także zadbać o regularną aktywność fizyczną. Zaowocuje to lepszym stanem zdrowia w przyszłości. Szacuje się, że odpowiedzialna profilaktyka może zmniejszyć utratę tkanki kostnej w dojrzałym wieku nawet o ⅓. Pamiętajmy, że złamania wynikające z osteoporozy nie tylko wiążą się z pogorszeniem jakości życia chorych, ale powodują dużą śmiertelność. Im wcześniej więc zadbamy o swoje zdrowie, tym lepiej. Po zakończeniu leczenia należy do końca życia starać się zapobiegać wszelkim złamaniom i poważnym urazom. Ważne są także regularne kontrole lekarskie i monitorowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Osteoporoza – częstotliwość występowania

Jedną z najczęstszych przyczyn śmierci w krajach rozwiniętych, stanowią właśnie powikłania po osteoporozie. Ból, który towarzyszy złamaniom to jedno, trzeba jednak pamiętać, że takie urazy prowadzą do zaniku mięśni, zatoru płuc, odleżyn, czy większego ryzyka zakażenia. Rekonwalescencja pacjentów często wymaga długiej hospitalizacji, rehabilitacji – jest to żmudny proces mogący negatywnie wpływać na pacjenta. 

Starszy mężczyzna ubrany w szare spodnie i białą koszulkę podnosi prawą rękę z hantlem w asyście kobiety podczas rehabilitacji

Sport, a osteoporoza

Wszyscy zapewne wiedzą, że uprawianie sportu może mieć bardzo pozytywny wpływ na naszą sprawność, siłę i kondycję. Niewiele jednak mówi się o tym, że regularna umiarkowana aktywność fizyczna ma również wpływ na budowę układu kostnego. Odpowiednie, dobrze wykonywane ćwiczenia nie tylko stymulują kości do produkcji macierzy kostnej, ale także wzmacniają gorset mięśniowy i stabilizują sylwetkę, co zmniejsza ryzyko upadku. 

Prewencja upadków

Wszelkie urazy mogą sprzyjać złamaniom, dlatego bardzo istotną kwestią jest prewencja upadków. W jaki sposób możemy o to zadbać? Jak chronić naszych najbliższych? Poniżej przedstawiamy kilka wyjątkowo ważnych aspektów, które koniecznie należy wziąć pod uwagę.

  • Starsze osoby powinny zadbać o zdrowe oczy – dostrzeganie przeszkód na swojej drodze zminimalizuje ryzyko upadków.
  • Mniej sprawni pacjenci powinni używać kul lub chodzików.
  • Należy zadbać o odpowiednie oświetlenie mieszkania i antypoślizgowe panele w domu.
  • Osoby chore powinny wybierać obuwie stabilizujące stopę, bez ślizgającej się podeszwy. 

 Leżący na podłodze po upadku ze schodów kilkudziesięcioletni mężczyzna ubrany w jasne spodnie i niebieską koszulę

Jak pomóc chorym na osteoporozę?

Chorzy na osteoporozę często wymagają stałej troski, rehabilitacji i poświęcenia im uwagi. Jeżeli pragniemy pomóc naszym rodzicom lub dziadkom, którzy cierpią na to schorzenie, a sami jesteśmy zajęci naszymi codziennymi i zawodowymi obowiązkami, dobrym pomysłem jest wynajęcie opiekunki, która w czasie, kiedy my nie jesteśmy w stanie, zadba o bezpieczeństwo i komfort naszych najbliższych. Jeżeli przekracza to nasze możliwości finansowe lub kiedy senior jest w dobrej kondycji i nie ma potrzeby opłacania dodatkowej osoby, doskonałym rozwiązaniem będzie wygodna i prosta w obsłudze opaska S.O.S. Tego typu urządzenie działające z dedykowaną aplikacją to pewność, że w przypadku pogorszenia stanu zdrowia, lub w nieprzewidzianej sytuacji, nasz bliski będzie miał możliwość natychmiastowego wezwania pomocy. W jaki sposób? Kiedy senior źle się poczuje lub kiedy dojdzie do wypadku, wystarczy, że przez kilka sekund przytrzyma duży guzik S.O.S. znajdujący się na opasce. Po chwili alert o pilnej potrzebie pomocy pojawi się na telefonie komórkowym opiekuna. 

Opaska S.O.S. dla chorych na osteoporozę

Niewielkie urządzenie noszone na nadgarstku pozwala seniorowi czuć się pewnie i bezpiecznie. I nie chodzi tu tylko o szybkie wezwanie pomocy i poinformowaniu bliskich o niebezpiecznym zdarzeniu. GPS dla seniora i dedykowana aplikacja to także możliwość precyzyjnej lokalizacji starszej osoby z dowolnego miejsca na świecie. Opiekun w każdej chwili może zadzwonić na urządzenie, które z powodzeniem może zastąpić starszej osobie smartfon. Nasłuch uruchamiany w usłudze pozwala na dokładne przysłuchanie się temu, co dzieje się w najbliższym otoczeniu seniora, a historia lokalizacji umożliwia sprawdzenie miejsc, w których w przeszłości przebywał nasz rodzic, czy dziadek. Dzięki tego typu udogodnieniom opieka nad chorym seniorem jest wygodna i w pełni komfortowa dla obu stron. 

Komentarze do wpisu (0)
Zostaw komentarz
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium