JEDYNA taka usługa w Polsce
Zaufali nam:
Zaufali nam:

Alzheimer – objawy i opieka nad chorym

Alzheimer rozwija się bardzo podstępnie. Pierwsze objawy często nie wyglądają bardzo poważnie dlatego chory, czy jego bliscy, nie zwracają na nie większej uwagi. Problemy z pamięcią tłumaczą wiekiem, stresem, czy innymi występującymi u danej osoby schorzeniami związanymi z innymi przypadłościami zdrowotnymi. I owszem – krótkotrwałe problemy z pamięcią nie muszą być objawem poważnej choroby. Kiedy jednak dochodzą do tego kłopoty z mową, otępieniem i orientacją (np. w terenie), konieczna może okazać się dokładniejsza diagnostyka. Jak rozpoznać chorobę Alzheimera, na co zwrócić uwagę i w jaki sposób pomóc bliskim dotkniętym tym schorzeniem? Tego dowiesz się z naszego artykułu.

Babcia o siwych włosach z alzheimerem

Alzheimer – kogo dotyka choroba?

Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, Alzheimer to choroba, na którą cierpi dziś ponad 300 tysięcy Polaków. Bez wątpienia ma to związek z tendencjami demograficznymi i wzrostem populacji osób powyżej 65 roku życia. Według wyliczeń, osoby te w 2050 roku będą stanowić ponad 30% naszego społeczeństwa. Oznacza to, że za 30 lat, na Alzheimera może cierpieć ponad 1 milion Polaków. Ryzyko choroby wzrasta wraz z wiekiem. Schorzenie występuje u blisko 3% osób w wieku 65-70 lat i aż u 40% osób między 85, a 90 rokiem życia. Według statystyk Alzheimer częściej rozpoznawany jest u kobiet. 

Kiedy odkryto chorobę Alzheimera?

Pierwszy związek między zanikami pamięci a wiekiem zauważono już w czasach starożytnych Greków i Rzymian. To oni jako pierwsi zaczęli wiązać starość z ubytkami, które z wiekiem pojawiają się w ludzkim mózgu. Dogłębniej jednak temat został zbadany dopiero w 1901 roku, kiedy to Alois Alzheimer – psychiatra niemieckiego pochodzenia – zajmował się swoją 50-letnią pacjentką. Lekarz zauważył u niej niepokojące objawy otępienia. Nazwa schorzenia pochodzi właśnie od jego nazwiska. I chociaż najczęściej choroba występuje u osób powyżej 65 roku życia, zdarzają się przypadki, kiedy dotyka także osoby dużo młodsze. W takim przypadku dolegliwość określa się mianem Alzheimera wczesnego początku.

Objawy Alzheimera

Każdy z nas miewa czasem problemy z pamięcią. Niezależnie, czy jesteśmy młodsi, czy starsi, zdarza się, że zapominamy, gdzie zostawiliśmy klucze lub portfel. Jeżeli nie zapiszemy terminu wizyty lekarskiej, bardzo możliwe, że przez nasze zapominalstwo takowa się po prostu nie odbędzie. Dopóki jednak nie są to częste przypadki – raczej nie ma powodów do obaw. Sprawa zaczyna się jednak komplikować, kiedy coraz częściej nie jesteśmy w stanie przypomnieć sobie nie tylko miejsca, w które odłożyliśmy daną rzecz. Niepokój powinny wzbudzać takie objawy jak otępienie, zadawanie tego samego pytania kilkukrotnie w krótkim odstępie czasu, problem z rozpoznaniem bliskich osób, apatia, spadek nastroju i aktywności, czy trudności związane z mową.

Seniorka z chorobą alzheimera idąca po ścieżce

3 stadia Alzheimera

W przebiegu choroby możemy wyróżnić 3 stadia:

  • wstępne
  • umiarkowane 
  • zaawansowane

Wstępne stadium Alzheimera

W początkowym, pierwszym stadium Alzheimera mamy do czynienia z najmniej wyraźnymi zaburzeniami, które trudno zauważyć, a łatwo zbagatelizować. Problem tzw. pamięcią świeżą objawia się zapominaniem nie tylko o miejscu, w którym odłożone zostały rzeczy takie jak portfel, klucze i telefon. Chory może nie pamiętać najprostszych czynności – może nie kojarzyć czy zjadł śniadanie, był na spacerze, czy rozmawiał z sąsiadem. W tym okresie choroby w wielu przypadkach zdarza się, że pacjent podczas jednej rozmowy kilkukrotnie pyta o to samo oraz może mieć pierwsze problemy z mową. Tego typu zachowania powinny wzbudzić w nas niepokój i zmobilizować do jak najszybszej wizyty lekarskiej. We wstępnym stadium Alzheimera pojawiają się także pierwsze problemy z orientacją przestrzenną oraz zmiany w zachowaniu chorego. Apatia, spadek nastroju, brak chęci do robienia rzeczy, które wcześniej się lubiło, spadek aktywności fizycznej. Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że osoba z takimi objawami jest po prostu przemęczona. Pamiętajmy jednak, że mogą być one przyczyną znacznie poważniejszych dolegliwości. 

Jeżeli więc Twój bliski ma pierwsze problemy z pamięcią i kojarzeniem, jeżeli widzisz, że jest mniej aktywny niż dotychczas, apatyczny i wciąż zadaje te same pytania – koniecznie zaprowadź go do specjalisty. Nie bagatelizuj problemów z mową orientacją przestrzenną. 

Umiarkowane stadium Alzheimera

Na tym etapie zmiany w zachowaniu chorego są już bardzo widoczne. Postępująca choroba nasila problemy z pamięcią, które stają się już wyraźne nie tylko dla chorego, ale i dla jego otoczenia. Bliski może już mieć trudności nie tylko z mową, otępieniem i pamięcią świeżą – może przestać rozpoznawać członków rodziny i inne osoby ze swojego otoczenia. Dla opiekunów szczególnie uciążliwe jednak mogą stać się zachowania osoby chorej na Alzheimera, które w porównaniu do stadium wstępnego zaczynają przybierać na sile i stają się coraz bardziej wyraźne. Drażliwość, wybuchy agresji, częstsze problemy z nastrojem. Do tego dochodzą problemy z jedzeniem, próba żucia niejadalnych przedmiotów, czy odwrócenie rytmu snu. To ostatnie może w znacznym stopniu utrudniać opiekę nad chorym, który całą swoją energię zużywa w nocy, a w dzień śpi. Niestety to nie wszystko. W drugiej fazie bardzo często występują omamy i urojenia – chory może widzieć rzeczy lub ludzi, których faktycznie przy nim nie ma. Może mówić o zmarłych, jako o osobach, które nadal żyją, zwracać się do bliskich innymi imionami, czy opowiadać historie, które nigdy nie miały miejsca. Umiarkowane stadium wymaga stałej kontroli lekarskiej i podawania odpowiednich leków mających na celu zahamowanie postępującej choroby. 

U chorego widoczne są już zmiany w codziennym zachowaniu. Występują omamy, urojenia i jeszcze większe problemy z pamięcią, w tym trudności z rozpoznawaniem bliskich osób, czy obsługą prostych urządzeń domowych. Mogą pojawiać się wybuchy agresji i problemy z nastrojem.

Zaawansowane stadium Alzheimera

W trzecim, najbardziej zaawansowanym stadium Alzheimera, chory całkowicie traci możliwość i umiejętność samodzielnego funkcjonowania. Wymaga stałej opieki i pomocy ze strony najbliższych. Ciężko jest tu mówić o problemach z pamięcią, ponieważ z dotkniętą tym schorzeniem osobą najczęściej nie ma już po prostu racjonalnego kontaktu. Jeżeli chory chce cokolwiek powiedzieć, zazwyczaj są to pojedyncze słowa, które w dodatku mogą być niezrozumiałe dla odbiorcy. W trzecim stadium pacjent często ma problemy z ruchem, czy napięciami mięśniowymi. Konieczna staje się stała opieka – karmienie, mycie, ubieranie, czy pomoc przy toalecie – chory po prostu nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W niejednym przypadku należy odpowiednio zabezpieczyć drzwi, okna i meble – chory ze względu na swój ciężki stan i brak kontaktu z rzeczywistością może przez przypadek zrobić sobie krzywdę. Faza ta następuje zwykle po około 10-12 latach od postawienia diagnozy.

Wymagana stała opieka i kontrola tego, co robi chory. Brak kontaktu z rzeczywistością, trudności w poruszaniu się i wykonywaniu podstawowych czynności. Niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Dziadek z alzheimerem konsultujący z lekarką wyniki badań

Czy to Alzheimer? Diagnostyka

Jeżeli wśród Twoich bliskich są osoby starsze, którym zdarza się o czymś zapominać, na pewno niejednokrotnie zastanawiałeś się nad przyczyną dolegliwości i rozważałeś chorobę Alzheimera. Należy jednak wiedzieć, że pewne zmiany u seniorów związane są z ich wiekiem i nie trzeba od razu bardzo panikować. Pogorszenie pewnych funkcji poznawczych postępujące z upływem czasu jest całkiem normalne. Jeżeli nie towarzyszą mu dodatkowe objawy, prawdopodobnie nie ma powodu do niepokoju. W przypadku, kiedy jednak pojawiają się poważniejsze symptomy choroby i widzisz, że z czasem przybierają one na sile, koniecznie należy skonsultować się ze specjalistą. Gdzie szukać pomocy i do jakiego lekarza się udać?

Kiedy pacjent ma wiele objawów, które świadczyć mogą o najróżniejszych dolegliwościach, lekarz, by zdiagnozować Alzheimera z pewnością zleci serię badań. Do najczęściej wykonywanych należą:

  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny – czyli badania obrazowe głowy
  • badania neuropsychologiczne – umożliwiają określenie w jakim stopniu u pacjenta występują deficyty poznawcze
  • badania neurologiczne – pozwalające z całą pewnością stwierdzić, jakie u pacjenta występują odchylenia i co jest ich przyczyną
  • testy przesiewowe – umożliwiają wstępną diagnostykę otępień i polegają często na wykonaniu prostych czynności, takich jak zawiązanie buta, narysowanie zegara, czy określenie godziny, którą na czasomierzu wskazuje lekarz.

W przypadku chorych na Alzheimera, diagnostyka jest kluczem do dobrania odpowiedniego sposobu leczenia i ustalenia, jaki konkretnie rodzaj otępienia występuje u chorej osoby. Co jednak ważne, pewną diagnozę można postawić po dogłębnym zbadaniu tkanki nerwowej i wykrycia w niej charakterystycznych złogów. Z tego powodu ostateczne rozpoznanie następuje dopiero po śmierci pacjenta. 

Odpowiednie badania są istotną kwestią, ponieważ należy rozróżnić Alzheimera od innych rodzajów otępień, takich jak otępienie z ciałami Lewy’ego, czy otępieniem czołowo-skroniowym oraz przyczynami odwracalnych zaburzeń otępiennych, do których zaliczamy niedokrwistość, niedoczynność tarczycy, depresję, czy niedobór witaminy B12. 

Alzheimer – leczenie

Niestety nie ma leku na Alzheimera. Nie istnieją medykamenty, które mogłyby cofnąć zmiany, które zaszły w ciele pacjenta dlatego chorobę uznaje się za nieuleczalną. Dostępne aktualnie pozwalają jedynie na spowolnienie tempa jej rozwoju. Deficytów neurologicznych nie da się cofnąć, dlatego tak ważne jest wykrycie choroby w jak najwcześniejszej jej fazie. Podstawowymi środkami stosowanymi w leczeniu schorzenia są rywastygmina i donepezil. Zdarza się, że pacjentom zaleca się leki przeciwpsychotyczne. Wykorzystuje się je zwłaszcza wśród osób, które mają poważne problemy z atakami agresji, czy są ciągle pobudzeni.

Ćwiczenia na pamięć

Medykamenty to jednak niejedyny sposób na spowolnienie choroby. Osobom dotkniętym Alzheimerem bardzo często zaleca się wykonywanie różnego rodzaju ćwiczeń mających na celu poprawę ich pamięci. Wykorzystywanie gier, książek, czy zdjęć oraz pomoc najbliższych mogą z powodzeniem opóźniać rozwój choroby i przyczynić się do dobrej formy i utrzymania pacjenta w dobrej kondycji umysłowej.

Senior z alzheimerem siedzący tyłem na ławce

Rokowania

Niestety, Alzheimer jak każda choroba prowadzi do skrócenia życia cierpiącej na nią osoby. Oczywiście jej przebieg może być bardzo różny i chorzy mogą przechodzić ją na inne sposoby, niemniej szacuje się, że od momentu diagnozy, do śmierci pacjenta mija od 3 do 10 lat. Przyczyną zgonów osób cierpiących na Alzheimera jest najczęściej zapalenie płuc i powikłania po schorzeniu oraz odwodnienie, które spowodowane jest często całkowitą niezdolnością do wstawania z łóżka i wykonywaniem podstawowych czynności. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, a chory rozpocznie leczenie, tym większa szansa na opóźnienie rozwoju Alzheimera.

Czy można zapobiec chorobie?

Ponieważ Alzheimer jest chorobą nadal do końca nieodkrytą, ciężko jest jednoznacznie stwierdzić co robić, by zapobiec schorzeniu. Oczywiście zalecany jest zdrowy tryb życia – należy dbać o dietę i utrzymywać odpowiednią wagę ciała, regularnie uprawiać sport i zrezygnować z niebezpiecznych dla zdrowia odżywek. Trzeba pamiętać też o unikaniu urazów głowy – na rower, rolki, czy podczas uprawiania sportów ekstremalnych koniecznie należy zakładać kask. Co ciekawe, okazuje się, że wpływ na chorobę może mieć też… wykształcenie! Osoby z wyższym wykształceniem zwykle chorują w późniejszym wieku, a sam Alzheimer przebiega u nich łagodniej. Może wynikać to z bardzo prostej przyczyny – im bardziej ćwiczymy nasz mózg, tym lepiej on funkcjonuje i dłużej pozostaje sprawny. 

Opieka nad osobą chorą

Niezależnie od stadium Alzheimera, osoba, która cierpi na tę chorobę, wymaga opieki. W drugiej i trzeciej fazie musi być już to opieka codzienna, 24/7. Osoby z tym schorzeniem nie powinno się ani na chwilę zostawić samej, ponieważ ta, najzwyczajniej sobie nie poradzi. Karmienie, rehabilitacja, pomaganie w toalecie, czy najprostszych czynnościach takich jak ubranie się, uczesanie włosów, czy założenie butów to po prostu konieczność. Bez wsparcia bliskich, osoba chora nie ma szans na wykonanie podstawowych działań.

Ochrona osoby chorej na Alzheimera

Jeżeli Twój bliski jest w pierwszej fazie choroby lub dopiero podejrzewasz, że może mieć to schorzenie, ponieważ cierpi na zaniki pamięci, koniecznie zrób wszystko, aby móc pozostawać z nim w stałym kontakcie. Oczywiście rozwiązaniem, które jako pierwsze przychodzi nam na myśl, jest telefon komórkowy. Trzeba jednak pamiętać, że senior może o telefonie zapomnieć, odłożyć go i przez długie godziny nie odbierać połączeń. Alternatywą dla smartfona jest zegarek dla seniora lub opaska z GPS, które starsza osoba ma zawsze przy sobie, ponieważ urządzenie zakłada sobie na nadgarstek. Jakie zalety mają tego typu narzędzia do ochrony bliskich?

Smartwatch dla seniora i opaska z GPS

Smartwatch z GPS lub opaska S.O.S. z GPS to pewność, że senior cierpiący na Alzheimera jest zawsze pod naszą opieką. W połączeniu z aplikacją Bezpieczny Senior umożliwiają szybkie i dokładne zlokalizowanie bliskiej osoby, wykonanie i odebranie połączenia głosowego, czy nasłuchiwanie otoczenia, w którym przebywa starszy człowiek. W aplikacji oprócz funkcji nasłuchu i lokalizowania, mamy jeszcze możliwość sprawdzenia historii miejsc, w których w przeszłości znajdował się senior, możemy wyznaczyć strefy bezpieczeństwa o wyjściu i powrocie, do których zostaniemy natychmiast powiadomieni, czy w przypadku smartwatcha, ustawić powiadomienie o lekach. Urządzenia z GPS i dedykowana aplikacja to wygoda i pewność, że zawsze wiesz, gdzie jest Twój bliski. Kiedy senior ma problem z pamięcią i nie wie jak wrócić do domu – zlokalizujesz go na mapie i pomożesz w bezpiecznym powrocie do rodziny. Kiedy przytrafi mu się niespodziewana sytuacja, wyśle Ci sygnał S.O.S. z pilną prośbą o pomoc. Osoba z Alzheimerem wymaga specjalnego traktowania i solidnej opieki. Możesz ofiarować jej bezpieczeństwo i pewność, że zawsze może na Ciebie liczyć.

Komentarze do wpisu (0)
Zostaw komentarz
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium