JEDYNA taka usługa w Polsce
Zaufali nam:
Zaufali nam:

10 sposobów jak wspierać i nauczyć swoje dziecko samodzielności

Małe dzieci nie rozumieją, dlaczego muszą robić niektóre rzeczy w ustalonym czasie, a tym bardziej nie wiedzą jak ponosić odpowiedzialność za swoje czyny. Poranny budzik może dzwonić w ciągu następnych 20 minut, ale Twoje dziecko nadal beztrosko drzemie, nawet wtedy, gdy Ty starałeś się obudzić go już trzy razy. Rodzice zastanawiają się, jak sprawić, by ich pociechy stały się niezależne i jak to zrobić we właściwy sposób, bez postrzegania przez nie tego jako kary. I to jest klucz do prawidłowej nauki samodzielności u młodego człowieka. Wpajanie umiejętności niezależności zajmuje trochę czasu, ponieważ do każdego z etapów tej nauki dziecko musi dorosnąć. Jako rodzic możesz popchnąć je we właściwym kierunku za pomocą kilku cennych wskazówek, a także pozwolić im odkryć własną autonomię na swój sposób. Rozwój dziecka, jego samodzielności, odbywa się zarówno w domu, przedszkolu, jak i w szkole. Ważne, aby wszędzie kilkulatek czuł wsparcie, miał poczucie własnej wartości i oczywiście wiedział, że może popełniać błędy i na nich się uczyć.

Kilkuletnia dziewczynka w różowej tiulowej spódnicy tańcząca w pokoju z jasnymi ścianami z białej cegły

Dlaczego dzieci powinny nauczyć się samodzielności?

Twoje dzieci dziś są maluchami, ale ostatecznie wyrosną na w pełni funkcjonujących nastolatków, a później dorosłych. Nauka kilku umiejętności życiowych na wczesnym etapie rozwoju malucha może sprawić, że będzie dobrze przygotowany do sprostania wymaganiom dorosłości. Uzyskanie większej samodzielności i robienie coraz więcej rzeczy bez rodziców jest ważną i naturalną częścią dorastania. Ale co mogą zrobić rodzice, aby upewnić się, że ich dzieci otrzymają wsparcie, a jeśli to konieczne, trochę pomocy, której potrzebują, aby stać się pewnymi siebie i samodzielnymi członkami społeczeństwa? Jak rozmawiać z dzieckiem i w jaki sposób przygotować je do nowych obowiązków i wyzwań?

Nauka wyborów – odpowiedzialność za swoje czyny

Dzieci potrzebują trochę czasu, aby zrozumieć koncepcję wyborów i podjąć decyzję, która według nich jest najlepsza. Wprowadzając wybory na wczesnym etapie życia, dzieci mogą zacząć lepiej poznawać siebie i rozumieć, co naprawdę je uszczęśliwia. Życie to nie tylko szczęście i radość. Będą chwile, kiedy Twoje dziecko nie zrobi tego, czego od niego oczekiwano. Ale jeśli jest odpowiedzialne, to rozpozna swoje błędy, przyjdzie do Ciebie po wsparcie i będzie otwarte na wskazówki dotyczące podejmowania lepszych decyzji w przyszłości. Kiedy dziecko jest małe, to, czego się nauczy i jakiego wyrazu nabierze jego charakter, zależy przede wszystkim od rodziców. Dorosły jest często obserwowany przez kilkulatka — każda mama i każdy tata powinien więc uważać na to, co robi i w jaki sposób się zachowuje. Ważne, aby po prostu dawać najmłodszym jak najlepszy przykład.

Dorosła kobieta o rudych włosach ubrana w niebieską koszulę, siedząca przy stoliku ze swoim synem, pomagająca mu w odrabianiu lekcji

Co daje samodzielność?

Dzięki książkom młody człowiek dowie się teorii, ale doświadczenie zdobywa się tylko poprzez działanie. Różnica między ostrzeżeniem dziecka o niebezpieczeństwie, a sytuacją, w której maluch faktycznie mierzy się z problemem jest ogromna. Stare porzekadło głosi, że uczymy się na swoich błędach — i jest w tym dużo prawdy. Gdy nasza pociecha sama zrobi coś źle, to zacznie szukać innych, lepszych rozwiązań, aż uzyska zadowalające ją efekty. Bycie niezależnym pozwala dziecku na samodzielne rozpoczęcie nauki i zdobycie lepszych informacji o świecie, ale też samym sobie. Warto oczywiście kilkulatkowi tłumaczyć i ostrzegać go przed konsekwencjami konkretnych działań — z jednej strony jest to oczywiste — z drugiej, dziecko z dużym prawdopodobieństwem samo będzie chciało sprawdzić, co wydarzy się, kiedy zachowa się w ten czy w inny sposób.

Jak uczyć dzieci samodzielności?

Ustaw granice i naucz swoje dziecko podstawowego bezpieczeństwa, abyś czuł się komfortowo pozwalając na niezależność. Rodzice często hamują samodzielność ze strachu o swoje pociechy. Istnieje wiele sposobów, aby nauczyć swoje dziecko, aby było niezależne bez konieczności radzenia sobie ze wszystkim samodzielnie i nadal cieszyło się swoim dzieciństwem tak, jak powinno. Wiele dzieci w naturalny sposób w pojedynkę podejmuje pewne decyzje i działania, ale niektóre maluchy powstrzymują się w pewnych sytuacjach, woląc pozostać blisko rodzica. Niezależne dziecko czuje się pewnie, jest zmotywowane i umie podejmować decyzje, zgodnie z własnym rozumem, Sposób, w jaki traktujesz swoje dziecko i zachęcasz go do niezależności, wpływa na to, jak dobrze się czuje, gdy nie ma mamy i taty, którzy go wyręczą w trudnej sytuacji. Chcesz nauczyć dziecko samodzielności? Poniżej przedstawiamy ważne porady dla rodziców, które warto wprowadzić w życie!

1) Daj mu obowiązki, które musi wykonywać

Nic tak nie uczy samodzielnego funkcjonowania jak zadania i obowiązki, które rodzic może dawać dziecku właściwie codziennie. Jeśli planujesz piknik i chcesz, aby Twoje dziecko Ci pomogło, poproś je o pomoc. Niech sporządzi listę potrzebnych przedmiotów lub spakuje własną torbę na krótki weekendowy wypad, którą ze sobą zabierze. Inną metodą będzie wyznaczenie mu stałych obowiązków domowych, które regularnie musi wykonywać. W zależności od wieku dziecka, powinno być w stanie poradzić sobie z małą liczbą prac — od zamiatania podłóg, po zmywanie naczyń, kiedy skończy jeść obiad lub śniadanie. Nawet małe dzieci mogą uczestniczyć w życiu domowym poprzez pomoc przy nakryciu do stołu, czy uporządkowaniu swojego pokoju. Obowiązki mogą nie tylko dać dzieciom poczucie odpowiedzialności, ale dzięki temu, że ich praca wnosi cenny wkład do funkcjonowania rodziny, pomogą zwiększyć pewność siebie naszego kilkulatka. Pamiętaj aby zaczynać od prostych czynności. Przydzielanie ciekawych zadań to też świetny sposób na rozwój w formie zabawy. Obserwuj, czy dziecko jest w stanie samo wykonywać pewne czynności — jeśli nie, nigdy się nie denerwuj — zawsze staraj się spokojnie pomóc, odpowiadaj na każde pytanie i zobacz jakie efekty przyniosą Twoje działania.

10 sposobów, jak nauczyć dziecko samodzielności, czyli młoda mama w brązowych włosach ucząca gotować kilkuletnią dziewczynkę, która wałkuje ciasto

2) Pomoc w planowaniu menu i zakupach artykułów spożywczych

Jedną z najlepszych rzeczy, które możesz zrobić dla swojego dziecka, jest nauczenie go, jak czuć się komfortowo w kuchni i jak przygotowywać proste posiłki. Wspólne zakupy i gotowanie to nie tylko świetne sposoby na zachęcenie dzieci do zdrowych nawyków żywieniowych — to także wspaniała okazja do wspólnego spędzania czasu. Maluchy często dzielą się przemyśleniami na swój temat i o tym, co się dzieje w ich życiu, gdy wykonujesz zwykłe czynności, takie jak zakupy, gotowanie lub wspólne jedzenie. Pozwolenie dziecku na pomoc w kuchni, a nawet zmotywowanie go do przygotowania rodzinnego posiłku (oczywiście pod Twoim nadzorem!) spowoduje, że nauczy się on odpowiedzialności i większej samodzielności. Pamiętaj jednak, aby w kuchni kilkulatek zawsze był pod Twoim okiem. Należy pilnować go tak, aby nie zrobił sobie krzywdy.

3) Aby nauczyć dziecko samodzielności, unikaj stałego ingerowania w jego działania

Wielu rodziców myli opiekę z nieustanną interwencją w działania dziecka, zwłaszcza jeśli robi coś w nieodpowiedni sposób lub trwa to dłużej niż potrzeba. W młodym wieku dobrze jest pokierować dzieckiem za pomocą instrukcji lub otwartych sugestii, które informują go o możliwości łatwiejszego lub innego wykonania zadania. Dzięki temu nauczy się dokonywania wyborów oraz w późniejszym czasie sam będzie się zastanawiał nad tym, czy są inne drogi, za pomocą których może osiągnąć cel.  Gdy dorośnie, pozwól mu przyjść do Ciebie, jeśli będzie potrzebował pomocy, zamiast niepotrzebnie interweniować. Samodzielne kilkulatki bardzo często stają przed trudnymi wyborami i tu porada mamy, czy taty może być bezcenna.

4) Pozwól mu czasami podejmować własne decyzje

Zapewne wolisz, aby Twoje dziecko odrobiło pracę domową, zanim wyjdzie się bawić. Ale ono wolałby najpierw grać, a potem wykonać swoje obowiązki. Pozwól mu podjąć własną decyzję, tak aby mógł się sam przekonać, że to nic przyjemnego nauka do późna. Daj dziecku na pewną swobodę w różnych aspektach, takich jak wybór ubrań lub przekąsek do spożycia wieczorem. Tak jak wyżej wspominaliśmy — każdy z nas uczy się na własnych błędach i musi się sam przekonać o tym, co dla niego jest najlepsze. Jeśli kilkulatek chce co wieczór jeść na śniadanie chipsy — oczywiście dorosły nie powinien się na to godzić w nieskończoność — nie o to chodzi — dziecka nie należy uczyć złych nawyków. Warto wpajać mu te dobre!

Kilkuletnia dziewczynka siedząca przy stoliku, robiąca kolorowy domek na zajęcia plastyczne

5) Na początku skróć mu listę możliwych wyborów

Zapytanie dziecka, co chciałby zjeść w restauracji, może być dla niego na początku dość przytłaczające, ponieważ menu restauracji jest dość obszerne. Zamiast tego wybierz kilka opcji z menu i poproś go, aby wybrał jedną z nich. Rozpoczęcie od ograniczonej listy może pomóc mu w łatwym dokonaniu wyboru i przygotowaniu go na nowsze, trudniejsze wyzwania w przyszłości.

6) Miej wobec niego ogrom empatii

Twoje dziecko dopiero uczy się samodzielności i nie jest to dla niego to łatwe. Unikaj karcenia go lub poniżania, nawet jeśli nie uda mu się zrobić czegoś, co jest dość proste. Bądź przy nim, aby go wspierać i pomagać mu, jeśli o to poprosi, bez oceniania go. Dzieci zawodzą. Będą popełniać błędy. I mogą nawet je powtórzyć pomimo Twoich ostrzeżeń. Unikaj skupiania się na porażce. Poinformuj swoje dziecko, co mogłoby wykonać lepiej, ale nie łącz z nim niepowodzenia. Może to ogromnie obniżyć jego samoocenę. Z empatią kilkulatek powinien spotykać się nie tylko w domu, ale także w szkole, czy przedszkolu. Warto rozmawiać z wychowawcami i nauczycielami, którzy mają wpływ na rozwój samodzielności dziecka i poprosić ich o pomoc w miarę ich możliwości.

7) Naucz go samodzielnego rozwiązywania problemów

Niezależnie od tego, czy są to problemy związane ze szkołą, czy jakiekolwiek inne, które może mieć z rodzeństwem lub przyjaciółmi, poinformuj swoje dziecko, że niektóre konflikty muszą zostać przez niego samodzielnie rozwiązane i nie możesz go w tym wyręczyć. Poprowadź go w razie potrzeby, przedstawiając mu inną perspektywę sytuacji, podpowiedz rozwiązanie sytuacji i pozwól mu działać.

Kilkuletnia dziewczynka siedząca przy szklankach z zieloną, pomarańczową i niebieską wodą, wykonująca ciekawy eksperyment dla dzieci

8) Ustal właściwą rutynę

Dzieci mogą mieć problemy z samodzielnym podejmowaniem decyzji, jeśli nie myślą po kolei. Można to łatwo rozwiązać, ustanawiając dla nich stałą procedurę. Gdy Twoje dziecko będzie wiedziało, jakie ma obowiązki w konkretnym dniu i o określonej godzinie, zacznie to robić samodzielnie. Daj mu kalendarz i wyrób mu nawyk zapisywania ważnych dat i spotkań. Kiedy będzie starszy, będzie musiał zapamiętywać i pilnować takich rzeczy, jak wizyty u lekarzy oraz przyjęcia urodzinowe. Niezależne dziecko będzie polegać na sobie, a nie na rodzicach, aby wiedzieć, co musi zrobić i gdzie powinno być. Innym sposobem, który pomoże maluchowi wyrobić w sobie nawyk punktualności i planowania swoich zadań, będzie posiadanie własnego zegarka GPS dla dziecka z aplikacją Bezpieczna Rodzina. Dzięki temu urządzeniu będzie wiedział, która jest godzina i będzie na czas wracał do domu. Ponadto urządzenie daje rodzicom możliwość skontaktowania się ze swoją pociechą w razie, gdyby wydarzyło się coś niespodziewanego. Smartwatch GPS jest także lokalizatorem, który umożliwia sprawdzenie aktualnej lokalizacji malucha i ułatwia rodzicom opiekę. Kilkulatek może wykorzystywać inteligentny zegarek do zabawy, a dla rodziców tego typu rozwiązanie to pewność, że dziecku nie dzieje się krzywda. Warto przemyśleć podarowanie tego typu narzędzia kilkulatkowi, który uczy się samodzielności!

9) Negocjujcie

Wiele dzieci zaczyna postrzegać świat jako propozycję wygranej i przegranej. Otwórz swoje dziecko na kompromisy i negocjacje. Może wybrać miejsce pikniku lub wyjście na plac zabaw, ale nie może wybrać dwóch sposobów spędzania czasu ze względu na ograniczony czas. Pomoże mu to również ustalić własne priorytety. Dzieci najczęściej chcą mieć możliwość zrobienia wielu rzeczy od razu, natychmiast. Na pytanie, co chcą robić najpierw — nie zawsze znają odpowiedź. Z jednej strony to naturalne — ciekawski świata maluch poszukuje nowych smaków, emocji i wrażeń. Z drugiej, rodzice muszą włożyć dużo pracy w to, by nauczyć go postępowania w racjonalnej kolejności. Trzeba z dzieckiem rozmawiać i pozwolić mu na własne przemyślenia — ale czasem po prostu trzeba z nim negocjować.

Kilkuletni chłopiec podskakujący radośnie na ulicy w lesie

10. Zachęcaj i motywuj

Kiedy twoje dziecko zrobi to, co obiecało we właściwy sposób i zupełnie samodzielnie, nie wahaj się powiedzieć mu, jak bardzo jesteś z niego dumny. Pozytywna informacja zwrotna jest niezbędna w kształtowaniu osobowości Twojej pociechy we właściwy sposób, a pochwała rodziców jest bardzo ważna w tym względzie.

Pokazując dziecku, że samodzielność pozytywnie na niego wpływa oraz też na Ciebie, wspierając je, chwaląc, czy sugerując pewne rozwiązania przygotowujesz je na dorosłość. Pozwól mu poruszać się i podejmować decyzję we własnym tempie, co zbuduje jego pewność siebie. Będąc nauczycielem, a nie sędzią, wzmocnisz Waszą więź i sprawisz, że w przyszłości będziesz pierwszą osobą, do której skieruje się po poradę. Każda mama i każdy tata chce samodzielnego, rozsądnego i mądrego dziecka — pamiętaj jednak, że praca nad kilkulatkiem, nad jego charakterem, zawsze wymaga cierpliwości.

 

Komentarze do wpisu (0)
Zostaw komentarz
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium